Sağlıklı ve Sağlıksız Haller

Sağlıklı Dokuz’lar dinleyici, kabul edici, açık, duygusal olarak dengeli, rahat ve sakin insanlardır. Kendilerine ve başkalarına güvenirler, yumuşak başlı ve uysaldırlar. Sabırlı, nazik ve aynı zamanda gösterişten uzak, doğal davranan kişilerdir. Sade ve masum halleri vardır; iyi kalpli ve samimidirler. Tutumları olumlu ve destekleyicidir. İnsanları rahat hissettirirler; sakinleştirici ve tedavi edici etkileri vardır. İnsanları bir araya getirirler, grup içinde uyum sağlarlar. Sağlıklı Dokuz’lar gerektiği yerde güçlü ve dinamik olmasını bilirler.

Sarsılmazlıkları, sağduyuları ve sessiz güçleri çevreye güven verir. Başkalarının bakış açılarını kolaylıkla anlarlar; iyi arabulucu, müzakereci ve etkili danışmandırlar. Esenlik anlayışları başkalarını sakinleştirir ve onlara güç verir. Sağlıklı Dokuz’lar kendilerini olduğu gibi kabul etmekten doğan bir vakurluk, dinginlik ve barış içindedirler. En iyi durumda. İtidal sahibi, ağırbaşlı, dingin, gerçek doyum içinde, kendi bütünlüğünü kavramış, aynı zamanda başkaları ile derin ilişkilere girebilen insanlardır. Ayakları yere basan, canlı ve uyanık, tetikte kişilerdir. Yaşamla bir olmuş, yaşama bağlı, coşkulu, dinamik, canlı tavırları ile yılmaz bir ruh, müthiş bir doğa gücü sergilerler.

Averaj Dokuz’lar çatışmadan korkmaya başlarlar; bu yüzden geri plana çekilirler, başkalarına ve duruma uyarlar, istemedikleri şeylere evet derler. Dıştan hoş ve uzlaştırıcı gözükmelerine rağmen içten direnç duyarlar. Başkalarını caydırmak veya yoldan çıkarmak için değişik inançlar ve söylemler ortaya atarlar veya değişime karşı savunma yapabilmek için “sıkı” felsefeler geliştirirler. Canlanmak istemezler, geleneksel rolleri ve beklentileri sorgulamadan safça kabul ederler; başkalarını idealleştirir, başkaları vasıtası ile hayatlarını yaşarlar. İlişkileri sürdürmek isterken aynı zamanda etkilenmeye direnirler. Değişim ve baskıdan kaçarlar, altüst olmak istemezler. Kaygısız, edilgen, ağır ve tepkisiz insan olurlar. Çatışmadan kaçarlar, sorunları halı altına süpürürler. İhtiyaçlarının az olduğunu iddia ederler. Arzuları bastırırlar. Fiziksel olarak aktif olabilirler ama içten tembel ve üşengeçtirler, kendilerini öne sürmek istemezler. Olaylara kayıtsızdırlar, işleri ertelerler, sorunların kendi başlarına kaybolmasını beklerler.

Günleri alışılmış ve boş işlerle geçirirler veya yaptıklarına hiçbir his beslemezler. Hissizliği rahatlıkla karıştırırlar; televizyon, yüzeysel romanlar, içki vb. ile uyuşuk bir yaşam başlatırlar. Gerçeği “kapatırlar,” görmek istemediklerine arkalarını dönerler. Hayal kurma, düşüncelere dalma, rahatlatıcı düşlemlere kapılma ve rahatlık yaygınlaşır; bu durumlarını yüceltir ve üstün tinsel erdemlere sahip olduklarını düşünürler. Gitgide kopuk, ilgisiz, düşüncesiz olurlar; düşünceler dağılır ve puslanır, her şeyin aslında çok daha uyumlu ve hoş olması gerektiği konularını dillerine dolarlar. İletişimsizlik ve inatçılık artar; etkilenmeye karşı direnç vardır ama hâlâ hoş insanlar olabilirler. Sorunlar kaybolmazsa işin ciddiyetini küçümseyerek başkalarını yatıştırmaya ve her ne pahasına olursa olsun huzur elde etmeye çalışırlar. Kaderci, duyumsamaz, hissiz (stoacı) ve hiçbir şeyin değişmeyeceğine inanmış, vazgeçmiş bir insan olarak yaşamı sürdürürler. Yüzeyin altında büyük bir öfke yatmaktadır ve bazen büyük patlamalar olur. Yargıları çarpılmıştır. Hiçbir çaba göstermeden sorunlarının kendiliğinden çözülmesini ümitle beklemeye koyulurlar.

Sağlıksız Dokuz’lar ifade edilemeyen müthiş bir öfkeye sahiptirler ve bunu bilincin dışına atma çabalarından dolayı yorgundurlar. Derin ruhsal çöküntü içindedirler. Enerjilerini bastırmaları kişisel gelişmelerini önler: Gitgide daha etkisiz ve çaresiz olurlar; başkalarının araya girip onları kurtarmaları gerekir. Gizli öfke ve ıstıraplarının ortaya çıkacağından korkarlar; laf dinlemezler, inatla sorun olmadığını, her şeyin normal gittiğini iddia ederler. Onlara yol gösteren, gerçek sorunları ile yüzleşmesi için yardım etmeye çalışan herkese kızarlar. Ciddi bir şekilde kayıtsız ve sorumsuz, onlara ihtiyacı olan kişilere karşı tehlikeli olabilirler. Sorunlar sürerse kendilerini etkileyebilecek her şeyi reddetmeye ve çevreden kopmaya başlarlar; bunun sonucunda işlevselliklerini yitirirler. Zihinleri karışır, hareket edemez olurlar, zihnen ölü gibi (katatonik) yaşarlar. Duygusal çökme ve kişilik parçalanması olasıdır. Duygusal çökme ve kişilik parçalanması olasıdır.

Üçlü Konuları

İçgüdüsel Üçlünün ana tarzı olan Dokuz’lar içgüdüsel dürtülerinden en kopuk tarzı simgelerler. Bu dürtülerin yerini derin düşünceler, özel kişilere ve rahatlatıcı durumlara duygusal bağlantılar alır. Dokuz’lar içgüdüsel enerjilerini çevreye ve kendilerini içten rahatsız eden şeylere sınır koymak için kullanırlar. Kısacası, Dokuz’lar kimsenin onlara karışmasını, onları değiştirmesini istemezler. İçlerinde hissettikleri güçlü duyguların ve tutkuların onları etkilemesine karşı müthiş bir direnç içindedirler. İçgüdüsel enerjinin gönderdiği uyarımlardan yoksun oldukları için başkaları üzerinden yaşamaya başlarlar ve daha “güçlü” olarak algıladıkları veya daha tutkulu bir kişi ile özdeşleşirler. Saldırganlık ve bastırma ile sorunları vardır: Nefis algılaması, canlılık ve bağımsızlık belirtileri, girişkenlik dürtüleri bastırılmıştır.

Çökme Yönü

Averaj Dokuz’lar uyumlu, hoş ve rahat insanlardır. Bakış açıları olumludur ve hayatın iniş çıkışlarından etkilenmezler. Ama onlar da diğer insanlar gibi rahatsız edici olaylar ve sorunlarla karşılaşabilirler. Güçlü savunmaları sayesinde kriz anında sakin ve dengeli kalabilirler ama sorunlar yoğunlaşınca aşırı gerilime girerler ve averaj Altı’lar gibi davranmaya başlarlar. Çok daha endişeli ve tepkisel olurlar. Önceden sorunları görmezden gelmiş olmalarına rağmen şimdi sinirli ve kötümserdirler. Sorunu insanlarla yaşıyorlarsa Altı’lar gibi aniden tepkisel ve cüretkâr olurlar; bastırılmış bozulma ve engellenme hislerini açığa çıkararak insanları şiddetle azarlarlar. Dokuz’lar bu şekilde rahatladıklarını düşünürlerse de gerçek çatışmalar ve sorunlar çözülmemiştir.

Sağlıksız Dokuz’lar içlerinde duydukları acı ve endişeyi yaşamamakta ısrar ederler. Reddederek ve kendilerini soyutlayarak güçlü bir savunma sistemi oluştururlar ama bu tutum, onların hiçbir şey yapamayacak kadar yaşamın gerçeklerinden kopmalarına neden olur. Sağlıksız Altı seviyesine gittikleri zaman müthiş bir endişe ve kuşkuya (paranoya) kapılırlar. İsterik bir şekilde davranırlar, korku içine girerler ve mantıksızlaşırlar. Başkalarına hem kızarlar hem de aşırı bağlanıp sorunlarını çözmeleri için medet umarlar. Çökmüş Dokuz’lar kendi düşüşlerine neden olurlar ve başkalarının ilgi gösterip onları kurtarmaya gelmelerini beklerler.

Gelişme Yönü

Sağlıklı Dokuz’lar Üç’e gittikleri zaman kendilerini geliştirmeyi ve gizliliklerini (potansiyellerini) ortaya çıkarmayı amaçlarlar. Yaşamlarını kontrol altına alırlar, kendilerine ve katkılarına değer verirler. Zaman ve enerjilerini, yeteneklerini bileyecek ve insan olarak ilerlemelerini sağlayacak etkinliklere harcarlar. Gittikçe daha güvenli girişken, kendilerinden emin ve bağımsız kişi olurlar; öz saygıları artar. Daha bilinçli ve pratik bir insan olarak hayal dünyasından çıkıp gerçek dünyada yaşamaya başlarlar. Onları gerçekten seven insanlarla bağlantılarını koparmadan kendilerini tam anlamıyla ifade edebilmenin zevkini yaşarlar.

Güven Noktası

Dokuz’lar güvendikleri insanlarla ve yakınları ile tarz Üç’ün averaj davranışlarını üstlenirler. Dokuz’lar başkaları tarafından kabul edilmek ve insan ilişkilerini sürdürmek isterler. Bu doğrultuda averaj Üç’ler gibi kendilerini başkalarının beklentilerine uyarlamaya başlarlar. İmaj ve görünüme aşırı önem verirler veya insanları cezbedecek tavırlar takınırlar. Hedefe yönelik işkolik eğilimler içine girerler. Narsist bir tutum içinde ilgi merkezi olmak için çabalarlar.

Temel Korku

Bir şeyleri yitirmek ve ayrılık yaşamak, kişiliğin parçalanması.

Temel Arzu

İç huzur ve bütünlük. İkincil Güdüler. Dokuz’lar iç dengeye sahip olmak, kendi dünyalarında barış ve uyum yaratmak, çatışma çözmek ve insanları bir araya getirmek, çatışma önlemek, her şeyi olduğu gibi muhafaza etmek, olayların onları rahatsız etmesine izin vermemek, sorun ve çatışmaları en alt düzeye indirmek, dünyalarında her şeyin düzgün olduğu kuruntusunu savunmak isterler.

Arayış

Uyum ve denge. Dokuz’lar bir ve bütün olmayı arzularlar, arkadaşlık ve paylaşma ararlar. İçgüdüsel Üçlünün diğer iki tarzı Sekiz ve Bir gibi, olması gereken ideal bir düzen ön görürler. İç dünyalarında yarattıkları rahatlık, ferahlık ve sadeliği dış olaylara taşımaya çalışırlar. Aslında Dokuz’lar, çevreyi olumlu etkileyecek gerçek bir iç huzur peşindedirler.

Sağlıklı Nefis Algılaması

“Ben huzurlu rahat bir insanım.”

Gizli Yakınma

“Herkesin beni değiştirmek için baskı yapmasına rağmen ben olayların akışından memnunum.”

Anahtar Savunma İşleyişi

Bastırma, ayrıştırma, ayırma, inkâr.

Özel Tahrik

Çatışmaları ve ön plana çıkmayı önlemek. Averaj Dokuz’lara göre doğrudan davranmak, isteklerini belirtmek veya güçlü bir tavır almak saldırganlık demektir. Girişken olup kendilerini öne attıkları zaman ilişkilerini bozduklarına, hatta var olan uyumu yok ettiklerine inanırlar. Uzlaştırıcı oldukları ve başkalarına uydukları zaman ancak ilişkilerini ve iç huzuru sürdürebildiklerine inanırlar. Dokuz’lar evet derken aslında hayır demek istemektedirler; bu tutum, kısa vadede çatışmayı önler ama istemedikleri bir yola itildikleri zaman kızgınlık getirir. Bastırılmış öfke ise Dokuz’lar için sorun yaratan direncin, bunalımın (depresyon) ve ayrışmanın başlangıcıdır.

Kurtarıcı Erdem

Artan dirence, kaygısızlığa ve kaderciliğe rağmen averaj Dokuz’lar insan ilişkilerine verdikleri önem sayesinde bu direnci yenebilirler, inkâr ve ihmal çıkmazına düşmek yerine insanlara kabul edici davranmayı öğrenirler. Böylece kendi huzurlarını kısa vadeli yitirme pahasına başkalarının ihtiyaçlarına öncelik vermeye başlarlar.

Yapısal Örüntü

Anahtar öğe kendini geri planda tutmaktır. Akıl ve ruhlarının iki yönü vardır: İlki öznel hislerin ve düşlemlerin iç dünyası, diğeri ise öznel durumlara yol açan insanlar arası ilişkilerdir. Bunlardan baskın olanı iç dünyadır. Sadece sağlıklı Dokuz’lar, ideallerindeki dünya yerine gerçek yaşamla sürekli temas halindedirler. Çöküş başladıkça insanları ve ilişkileri yüceleştirirler. Averaj ve sağlıksız Dokuz’ların dış örüntüsü, kendi huzurlarını korumak ve dış dünyayı görmezlikten gelmek amacı ile kendilerini geri planda tutmak ve başkalarına uyum sağlamaktır. İç dünyaları düşlem ile doludur; gerçeğe karşı sıkı bir savunma içinde, ele geçirilemez bir kale ve yerinden oynamaz kaya gibidirler.

Bilişsel Hata

İlgilerini dağıtarak ve içgüdüsel enerjilerinden koparak iç huzuru aramak. Dokuz’lar kendilerini önemsemezler; yanlış bir inanışla, varlıklarının ve katkılarının da önemli olmadığını düşünürler.

Kaçınılmaz Sonuçlar

Eğer Dokuz’lar gerçeğe direnerek, öfkeyi bastırarak, başkalarına uyarak yapay bir iç huzur korumayı sürdürürlerse Temel Arzularından (iç denge ve iç huzur) uzaklaşacak, Temel Korkularına (sevdiklerini yitirmek ve ayrılmak) teslim olacaklardır. Edilgenlikleri, kaygısızlıkları, ihmalkârlıkları, inatçılıkları ve gerçek dünya ile baş etme isteksizlikleri, sonunda kaçınılmaz olarak çatışma yaratacaktır.

Başkalarının Dokuz’lardan kendi iradeleri dışında bir şeyler yapmalarını beklemeleri onlarda bilinçdışı öfkeye, sonra da insanlardan daha da uzaklaşmalarına neden olmaktadır. Dünya ile kendini barış içinde hisseden bir tarzın bu denli çatışma ve bozulma/ gerilme kaynağı olması tuhaf bir çelişkidir. Sorumluluk almayarak sorunların çığ gibi büyümesine neden olurlar, sonra bu sorunlardan kaçarlar. Daha da ötesi, iç huzuru korumak için uyguladıkları yöntem onları başkalarından uzaklaştırır. İnsanlar Dokuz’a ulaşamazlar ve Dokuz kendini hoş hayallerin uyuşturucu dünyasına bırakarak her şeye yabancılaşır.

Dokuz’lar gerçeğin dinamik ve değişen doğasını kucaklayarak asıl bütünlüğe ve iç huzura ulaşabileceklerini hatırlamalıdırlar. Yaşamda hiçbir şey aynı kalmaz; bu güçlü değişikliklerden etkilenmemeye çalışmak yaşarken ölüm demektir. Dokuz, havuzun kenarında duran ve ayağının ucunu suya sokarak havuza atlayıp atlamamayı düşünen bir insan gibidir. Havuzun yaşam olduğunu kabul edersek Dokuz’ların bu dünyada var olma ve yer alma cesaretini bulmaya çalıştıklarını anlayabiliriz. Bu cesareti buldukları zaman aramakta oldukları dinginliği ve iç huzuru keşfetmiş olacaklardır.

Dokuz’un Bölünmez Bütününün akışı kısaca şöyle açıklanabilir:

Dokuz’lar itidal sahibi, özerk, kendine dönük olmayan, her şeye açık ve destekleyici bir kişilikten kendini geri planda tutarak başkalarına uyan, inatçı ve teslim olmuş edilgenlik gösteren bir kişiliğe, daha sonra da bastırılmış ihmalkârlığa, kopukluğa, kafa karışıklığına ve en sonunda kendini bırakmanın getirdiği bilinç parçalanmasına sürüklenirler. Dokuz’ların bedenleri bir rutini izlemektedir. Dokuz’lar tüm olasılıkları ve bakış açılarını görebilirler ama hiçbirinde kendi var oluşlarının ve arzularının ağırlığını hissetmezler. Her şey mümkündür ama hiçbir şey acil değildir. Dokuz’ların belirli bir seviyeye kadar geliştirdikleri çeşitli projeleri olabilir ama içgüdüsel enerjilerinden kopuk oldukları için bunların hiçbirini gerçekleştirecek iç gücü oluşturamamışlardır.

Hayal kurma kipindeki Dokuz’lar çeşitli düşünceler ve hisler, felsefi takılmalar, aktif planlar ve düşlemler ile dolu olabilirler. Aynı zamanda çok da yaratıcı olabilirler ama içgüdüsel enerjileri ile temasları olmadığı için çabalarını kendi başlarına ayakta tutmak veya sürdürmekte zorlanırlar. Hayal kurma kipinde kendilerini algılayamazlar. Bedenleri ile temas edebilseler deneyim ve başarılarını daha gerçekçi bir şekilde tanımlayabilecekler ve daha fazla tatmin olabilecekler. Diğer iki birincil tarz gibi Dokuz’lar da iki kipten birinde yaşarlar: Ya rahat ve bedenleri ile, yani yaşananlar ile temas halinde ama ilgisiz ya da yaratıcı ve sezgili ama eylemden uzak.

Üç’lerin değer ve kimliklerini, Altı’ların kılavuz ve desteği dışardan elde etmeye çalışmaları gibi Dokuz’lar da etkileşimleri ve insanlarla özdeşleşmeleri vasıtası ile yaşamla temas ve canlılık ararlar. Kendilerine bir yaşam biçmek yerine başka birinin yaşamının parçası olmak isterler. Buradan büyük bir çelişki ortaya çıkar: Dokuz’lar Var Oluşlarına ve canlılıklarına kavuşmak için başkaları ile kaynaşır ve birleşirler ama aynı zamanda benlik yapıları, özerkliği korumak için çabalar. Böylece averaj Dokuz’lar diğer kişi ile hayallerinde birleşirken gerçek ilişkiyi ihmal ederler. Bilinçdışı bir seviyede Dokuz’lar birleşmek istedikleri insanı sevmeyebilirler ama onun gücüne, canlılığına ve fiziksel enerjisine hayrandırlar ve bu enerji ile bağlantıyı koruyabilmek için ilişki zararlı veya zor olsa bile ondan kopamazlar. Diğer birincil tarzlar Üç ve Altı’da olduğu gibi Dokuz’lar da Merkezlerinin (bu durumda içgüdüsel enerji) enerjisi ortaya çıkarsa kendilerini tehdit edilmiş hissederler. Normal bilinç halinin bağlantılarını koparmış, belirsiz hayaller içeren durumu aniden ateşlenir ve huzur paramparça olur.

Averaj Dokuz’lar mümkün olan en kısa zamanda içgüdüsel ayaklanmalarını çeşitli yollarla yatıştırırlar ve tüm bağlantılardan kopmuş hallerinin güvenliğine ve tarafsızlığına geri dönerler. Bu olaylar devam ettikçe Dokuz’lar daha da uyuşmuş, hissiz, yorgun ve kayıtsız olurlar. Deneyimlerinin sezgisel etkisinden habersiz bir şekilde yaşamlarını sessiz izleyiciler gibi sürdürürler. Dokuz’ların yaşamdan istediklerini keşfetmeleri ve arzularını gerçekleştirmeleri için Devinen içgüdüsel Merkez ile Düşünme ve Hissetme Merkezleri arasındaki engeli yıkmaları gerekmektedir. Kendi güçlerini elde edebileceklerine inanmalıdırlar. Böylece Dokuz’lar zamanla güçlü içgüdüsel enerjilerinin, özellikle öfkelerinin, bilincin yüzeyine çıkmasına ve burada bu enerjilerin, farkındalık yolu ile Temel güce ve dengeye dönüştürülmesine izin verirler.